Thứ Ba 17/07/2018 01:23 GMT+7

Vai trò truyền thông đại chúng trong xây dựng văn hóa gia đình

Ngày đăng: 20/03/2018

(NDĐT) - Truyền thông đại chúng (TTĐC) có tầm ảnh hưởng đến việc xây dựng và hình thành văn hóa gia đình, nhưng cũng có không ít hạn chế cần điều chỉnh và định hướng trong công tác thông tin, tuyên truyền.


Lễ cưới tập thể theo nếp sống văn hóa mới được tổ chức tại Công viên Bách thảo (Hà Nội). Ảnh: ANH SƠN

Trong văn hóa Việt Nam, tình cảm vợ chồng, tình thương yêu giữa cha mẹ và con cái là những tình cảm thiêng liêng, quý giá góp phần tạo nên những giá trị nền tảng cho cuộc sống gia đình hạnh phúc. Những tấm gương vợ chồng đã cao tuổi vẫn sống vui vầy bên nhau, hạnh phúc, tôn trọng, yêu thương, chăm sóc nhau được TTÐC biểu dương, cổ vũ luôn gây ấn tượng mạnh và tạo hiệu quả tích cực với xã hội. Và điều đó cũng gợi ra nhiều điều cần phải suy nghĩ cho các cặp vợ chồng trẻ hiện nay. Nếu mất đi ngọn lửa yêu thương thì gia đình không còn là tổ ấm, mà có thể làm cho các thành viên mất đi nhiệt tình và nghị lực, dẫn đến những bi kịch đau buồn. TTÐC cũng đã tập trung đề cao những người con hiếu thảo với ông bà, cha mẹ để cho tuổi già không hiu quạnh, buồn tủi. Tuyên truyền, đề cao nghị lực sống, ngợi ca những tấm gương phấn đấu, vượt qua mọi khó khăn, đói nghèo vươn lên làm giàu, làm chủ cuộc sống, gia đình từng bước góp phần cống hiến cho xã hội. Xây dựng văn hóa gia đình là một nhiệm vụ nặng nề, khó khăn và cốt lõi của văn hóa gia đình là sự phát triển kinh tế. Từ một nền tảng kinh tế vững chắc mới có thể thiết lập được mối quan hệ chặt chẽ giữa các thành viên và thực hiện được những nghi lễ cần thiết. Các kênh truyền thông cũng hết sức quan tâm đến tuyên truyền, hướng dẫn cho người dân làm gì để có thể xóa đói, giảm nghèo, vươn lên làm giàu chính đáng.

Tuy nhiên, bên cạnh những thành công đối với sự nghiệp xây dựng văn hóa gia đình ở nước ta, có lúc truyền thông đã bộc lộ những hạn chế cần phải nhìn nhận lại. Trong một số bộ phim truyền hình phát sóng thời gian qua vẫn còn những hình ảnh và lời thoại mang tính bạo lực hoặc kích động bạo lực gia đình. Những cảnh này có thể là điểm nút của câu chuyện, làm cho các tình tiết trở nên ly kỳ, hấp dẫn, nhưng nó đã tác động đến công chúng, nhất là những công chúng trẻ tuổi, khiến một số người sẽ suy nghĩ và hành động theo các nhân vật trong phim ảnh. Xu thế đó nếu không được chấn chỉnh kịp thời rất dễ vô tình sẽ mở đường cho bạo lực gia đình phát triển. Các chương trình quảng cáo và một số bộ phim tình cảm còn có không ít hình ảnh và lời nói mang tính gợi cảm, gợi tình. Các chương trình đó lại được phát vào "giờ vàng", giờ các gia đình đang tập trung trong bữa cơm. Nhiều thành viên nhỏ tuổi tiếp nhận những thông tin đó một cách tự nhiên, làm ảnh hưởng đến quá trình phát triển tâm sinh lý bình thường của con trẻ. Mặt khác, trên mạng xã hội hiện nay có rất nhiều nội dung liên quan đến chuyện tình ái của người lớn, nhưng các em nhỏ vẫn có thể truy cập, tò mò tìm hiểu. Ðiều đó làm cho các em có thể bị phân tâm trong quá trình học tập, hoặc bị kích động, không làm chủ được bản thân, dẫn đến những hành vi thiếu đạo đức, vi phạm pháp luật.

Sự phát triển mạnh mẽ của mạng xã hội và hiện đại hóa của điện thoại di động đã mang lại nhiều tiện ích, nhưng mặt khác nó lại tác động không tốt đến văn hóa gia đình. Thực tế cho thấy, nhiều gia đình hiện nay (nhất là những gia đình trẻ hiện đại) thiết lập mối quan hệ giữa các thành viên trong gia đình thông qua thế giới mạng. Thậm chí ngay trong bữa ăn hoặc trên giường ngủ, mỗi người vẫn "ôm" lấy điện thoại di động mà không để ý đến những người chung quanh. Rất nhiều cháu nhỏ mới ba, bốn tuổi đã ham mê trò chơi điện tử, mạng xã hội, có những học sinh ham mê mạng xã hội quên cả học hành, ăn ngủ dẫn đến suy kiệt sức khỏe, ảnh hưởng lớn đến gia đình.

Sự tác động của TTÐC tới xã hội rõ ràng không cần bàn cãi, trong đó đáng chú ý là những ảnh hưởng đến văn hóa nói chung và văn hóa gia đình nói riêng. Nhưng muốn cho TTÐC phát huy hiệu quả cao hơn nữa trong sự nghiệp định hướng dư luận, định hướng hoạt động xã hội, xác định cử chỉ, hành vi chuẩn mực cho xã hội thì cần tìm tòi, nghiên cứu, thiết kế chương trình chuẩn mực hơn để thông tin của TTÐC phục vụ đúng đối tượng, tác động tích cực đến các nhóm đối tượng trong xã hội.

PHẠM NGỌC THÔNG

Liên kết website
Điểm đến
Lượt truy cập
Đang online : 10
Lượt truy cập: 286725